التهاب عضله‌ی قلب (میوکاردیت) از عوارض کم‌شمار ایمونوتراپی است، ولی یکی از خطرناک‌ترین‌هاست و می‌تواند سریع پیش برود. برخلاف سمیت قلبی شیمی‌درمانی که تدریجی است، این یکی می‌تواند ظرف هفته‌ها پس از شروع درمان ظاهر شود — اغلب در دو تا سه ماه اول. نشانه‌هایش تنگی نفس تازه، درد سینه، تپش، خستگی شدید و بی‌سابقه، و ورم پاست. التهاب پرده‌ی دور قلب و اختلال ریتم هم گزارش شده‌اند. تشخیص زودهنگام تفاوت بزرگی می‌سازد، چون درمان با کورتیکواستروئید در مراحل اولیه بسیار مؤثرتر است.
پیش از شروع: نوار قلب پایه، و اکوکاردیوگرافی اگر سابقه‌ی قلبی دارید
حین درمان: هر تنگی نفس، درد سینه یا تپش تازه را همان روز گزارش کنید — منتظر جلسه‌ی بعد نمانید
حین درمان: توجه ویژه در دو تا سه ماه اول که بیشترین موارد در آن رخ می‌دهند
پس از پایان: عوارض ایمنی می‌توانند هفته‌ها تا ماه‌ها پس از آخرین دوز هم شروع شوند
اگر این درمان برای شما مطرح است، ارزیابی قلبی را جدی بگیرید و در صورت امکان زیر نظر پزشک کاردیوآنکولوژی — متخصص قلبی که کارش مراقبت از بیماران سرطانی است — پیش بروید: پیش از شروع برای گرفتن وضعیت پایه، حین درمان برای پایش، و پس از پایان درمان چون بخشی از عوارض قلبی سال‌ها بعد ظاهر می‌شوند. اگر در شهرتان این زیرتخصص نیست، دست‌کم یک متخصص قلب را در جریان کل برنامه‌ی درمانی‌تان بگذارید.کاردیوآنکولوژی چیست، و چه پرسش‌هایی را باید از پزشکتان بپرسید؟ — در وب‌سایت دکتر قلب
ایمونوتراپی منطق متفاوتی از بقیه‌ی درمان‌های سرطان دارد. جراحی تومور را برمی‌دارد، پرتو و شیمی‌درمانی سلول‌ها را از بین می‌برند، و درمان هدفمند یک مسیر رشد را می‌بندد. ایمونوتراپی هیچ‌کدام را نمی‌کند: مانعی را برمی‌دارد که سرطان جلوی سیستم ایمنی گذاشته است.
نمودار: دکتر سرطان
پاسخ کندتر شروع می‌شود و دیرپاتر می‌ماند
در شیمی‌درمانی مؤثر، کوچک شدن تومور اغلب در تصویربرداری‌های اول دیده می‌شود. ایمونوتراپی این‌طور نیست: چند هفته لازم است تا سیستم ایمنی راه بیفتد، و گاهی تومور در تصویربرداری اول حتی بزرگ‌تر به نظر می‌رسد چون سلول‌های ایمنی داخلش تجمع کرده‌اند. این پدیده نام دارد (شبه‌پیشرفت) و با پیشرفت واقعی بیماری اشتباه گرفتن آن می‌تواند به قطع بی‌جای درمانی بینجامد که داشت کار می‌کرد. در عوض، وقتی پاسخ شکل بگیرد، در بخشی از بیماران بسیار پایدارتر از شیمی‌درمانی است.
عوارضش شکل دیگری دارد و باید زود گفته شوند
عوارض ایمونوتراپی از «سمیت دارو» نمی‌آیند، از فعال شدن سیستم ایمنی می‌آیند — و ایمنیِ فعال می‌تواند به بافت سالم هم حمله کند. هر اندامی ممکن است درگیر شود: روده، ریه، کبد، پوست، تیروئید، هیپوفیز، و کم‌شمار ولی خطرناک، قلب — به شکل التهاب عضله‌ی قلب.
نکته‌ی عملی این است که این عوارض در مراحل اولیه با دارو (اغلب کورتیکواستروئید) خوب کنترل می‌شوند و در مراحل پیشرفته سخت. پس اسهال تازه و مکرر، سرفه و تنگی نفس تازه، زردی، یا خستگی شدید و بی‌سابقه را نباید «عادی» گرفت و منتظر جلسه‌ی بعد ماند. زود گفتن، تفاوت واقعی می‌سازد.
برای همه کار نمی‌کند
ایمونوتراپی در بخشی از بیماران نتایج چشمگیری داده و همین باعث شده در رسانه‌ها به‌عنوان درمان همگانی سرطان معرفی شود. واقعیت این است که در بسیاری از سرطان‌ها و بسیاری از بیماران مؤثر نیست، و سنجش نشانگرها تلاشی است برای تخمین اینکه چه کسی سود می‌برد. اگر برای شما تجویز نشده، به این معنا نیست که گزینه‌ی بهتری از شما دریغ شده.
اگر بیماری خودایمنی دارید، بگویید
در کسی که بیماری خودایمنی فعال دارد یا داروی سرکوب‌کننده‌ی ایمنی مصرف می‌کند، ایمونوتراپی تصمیم پیچیده‌تری است و باید با احتیاط سنجیده شود. سابقه‌ی بیماری خودایمنی — حتی اگر سال‌ها آرام بوده — را پیش از شروع مطرح کنید.
هدف درمان
توانمند کردن سیستم ایمنی خودِ بدن برای شناسایی و از بین بردن سلول سرطانی. شایع‌ترین شکلش مهارکننده‌های نقطه‌ی بازرسی‌اند: سلول سرطانی با نشانه‌های مهاری مانند PD-L1 سیستم ایمنی را خاموش می‌کند و این داروها آن نشانه را مسدود می‌کنند. یعنی دارو به تومور حمله نمی‌کند؛ ترمز را برمی‌دارد تا ایمنیِ خودتان حمله کند.
بیمارانی که سنجش PD-L1 یا MSI نتیجه‌ی مناسب نشان داده
سرطان ریه غیرسلول‌کوچک پیشرفته
سرطان‌های با نقص ترمیم DNA (dMMR یا MSI-High)
ملانوم و برخی سرطان‌های دیگر که پاسخ خوبی نشان داده‌اند
چطور انجام می‌شود
معمولاً تزریق وریدی در جلسات دوره‌ای. پیش از شروع، نشانگرهایی مانند PD-L1 یا وضعیت MSI روی نمونه‌ی بافت سنجیده می‌شود تا احتمال پاسخ تخمین زده شود. پاسخ با تصویربرداری دوره‌ای پایش می‌شود و تفسیر این تصویرها با شیمی‌درمانی تفاوت دارد.
تعداد جلسات یا دوره‌ها
هر دو تا شش هفته، بسته به دارو و دوز. دوره‌ی درمان می‌تواند یک تا دو سال یا بیشتر ادامه یابد.
مدت هر جلسه
هر جلسه‌ی تزریق حدود سی تا شصت دقیقه.
مدت بستری
سرپایی است.
دوره‌ی نقاهت
اثر دارو و همچنین عوارض خودایمنی می‌توانند هفته‌ها تا ماه‌ها پس از آخرین دوز باقی بمانند.
عوارض انتظارشده
خستگی
جوش و خارش پوست
اسهال
درد مفاصل
تهوع خفیف
واکنش در زمان تزریق
ریسک‌ها و عوارض دیررس
التهاب روده (کولیت) با اسهال شدید — نیازمند درمان فوری
التهاب ریه (پنومونیت) با سرفه و تنغی نفس
التهاب کبد
اختلال غدد درون‌ریز: تیروئید، هیپوفیز، و دیابت تازه — برخی ماندگارند
