PSA ساده‌ترین آزمایش این صفحه است — یک لوله خون — و در عین حال بحث‌برانگیزترین. دلیلش این نیست که آزمایش بدی است؛ این است که تفسیرش ساده نیست.
عدد بالا یعنی چه
یعنی «چیزی در پروستات هست که باید بررسی شود». آن چیز می‌تواند سرطان باشد، ولی در بیشتر مردانی که PSA بالا دارند سرطان نیست. شایع‌ترین علت، بزرگی خوش‌خیم پروستات است که با بالا رفتن سن تقریباً در همه رخ می‌دهد. عفونت و التهاب پروستات هم عدد را — گاهی خیلی — بالا می‌برند، و در آن حالت پزشک ممکن است پس از درمان عفونت آزمایش را تکرار کند.
چرا تکرار آزمایش، خودش اطلاعات است
یک عدد در یک لحظه کم می‌گوید. آنچه بیشتر می‌گوید این است که آن عدد در طول ماه‌ها و سال‌ها چطور تغییر می‌کند. PSA ثابتِ نسبتاً بالا در مردی با پروستات بزرگ، معنای متفاوتی از PSA که در یک سال دو برابر شده دارد. پس اگر پزشک گفت «سه ماه دیگر دوباره»، این تعلل نیست؛ خودِ روش است.
چرا این یکی «تصمیم مشترک» می‌خواهد
برای بیشتر آزمون‌های غربالگری پاسخِ «انجام بدهم یا نه» روشن است. برای PSA نیست، و راهنماهای معتبر هم همین را می‌گویند. سود احتمالی این است که سرطان‌های تهاجمی زودتر پیدا شوند. زیان احتمالی این است که سرطانی پیدا شود که هیچ‌وقت مشکلی نمی‌ساخت، و همان یافتن به نمونه‌برداری و درمانی بینجامد که عوارض واقعی دارد.
وزن این دو برای هر مرد فرق می‌کند — به سن، سابقه‌ی خانوادگی، و اینکه خودتان با عدم قطعیت چطور کنار می‌آیید بستگی دارد. پس آنچه توصیه می‌شود گفت‌وگو با پزشک و تصمیم گرفتن است، نه یک پاسخ یکسان برای همه.
اگر داروی پروستات می‌خورید حتماً بگویید
فیناستراید و دوتاستراید که برای بزرگی خوش‌خیم پروستات یا ریزش مو تجویز می‌شوند، PSA را تقریباً نصف می‌کنند. اگر پزشک این را نداند، عددی که در واقع بالاست طبیعی خوانده می‌شود. این نکته‌ای است که آسان جا می‌ماند و ارزش گفتن دارد.