گرفتگی صدای بیش از سه هفته، به‌ویژه در فرد سیگاری بالای چهل سال — لارنگوسکوپی لازم است
تنگی نفس همراه با صدای خشن هنگام دم — راه هوایی در خطر است، اورژانس
توده‌ی سفت و بدون درد در گردن که بیش از سه هفته مانده
درد گوش یک‌طرفه با گوش سالم، همراه با گلودرد پایدار
نیازمند مراجعه‌ی سریع
با مشاهده‌ی این علائم در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.
سرطان حنجره یکی از معدود سرطان‌هایی است که نشانه‌ی اولش هم زود می‌آید و هم غیرقابل نادیده گرفتن است — به شرطی که بدانیم چه چیزی را جدی بگیریم.
نمودار: دکتر سرطان
سه هفته، مرز عملی است
گرفتگی صدا پس از سرماخوردگی یا فریاد زدن طبیعی است و ظرف چند روز تا دو هفته برمی‌گردد. آنچه طبیعی نیست، گرفتگی صدایی است که بیش از سه هفته می‌ماند و روند بهبود ندارد.
در فرد سیگاری بالای چهل سال، این نشانه تا خلافش ثابت نشده باید بررسی شود. بررسی‌اش هم ساده است: لارنگوسکوپی سرپایی که چند دقیقه طول می‌کشد و پزشک مستقیم تارهای صوتی را می‌بیند. بیشتر وقت‌ها علت خوش‌خیم است — پولیپ، ندول، رفلاکس — ولی این را باید دیدن بگوید، نه حدس.
چرا محل تومور سرنوشت‌ساز است
توموری که روی خودِ تارهای صوتی رشد کند، از همان ابتدا صدا را خراب می‌کند. این خبر خوبی است: بیمار زود متوجه می‌شود و بیماری اغلب در مرحله‌ی پایین پیدا می‌شود.
در مقابل، توموری که بالای تارها رشد کند می‌تواند مدت‌ها هیچ نشانه‌ی روشنی نسازد و نخستین چیزی که خود را نشان می‌دهد، توده‌ای در گردن باشد — یعنی بیماری از قبل به گره‌های لنفاوی رسیده. به همین دلیل توده‌ی گردنی بدون درد در بزرگسال، خودش نشانه‌ی قابل بررسی است.
صدا اغلب قابل حفظ است
تصور رایج این است که سرطان حنجره یعنی از دست دادن صدا. در مراحل اولیه این‌طور نیست: بیماری محدود به تارهای صوتی اغلب با پرتودرمانی یا جراحی لیزری از راه دهان درمان می‌شود و صدا می‌ماند.
برداشتن کامل حنجره برای مراحل پیشرفته‌تر است. حتی در آن حالت هم راه‌های بازیابی گفتار وجود دارد — از پروتز صوتی گرفته تا گفتار مروی — و گفت‌وگو درباره‌ی این گزینه‌ها باید پیش از جراحی انجام شود، نه بعد از آن.
سیگار و الکل با هم، نه جداگانه
هر دو مستقلاً خطر را بالا می‌برند، ولی اثرشان وقتی با هم باشند بیشتر از جمع ساده‌ی دوتاست. الکل مخاط را نفوذپذیرتر می‌کند و مواد سرطان‌زای دود آسان‌تر اثر می‌گذارند. نتیجه‌ی عملی این است که کنار گذاشتن هر دو، بیشترین سود را دارد — و ترک سیگار پس از تشخیص هم بی‌فایده نیست: بر پاسخ به درمان و احتمال سرطان دوم اثر می‌گذارد.
نام‌های دیگر
Laryngeal Cancer
سرطان تارهای صوتی
کد ICD-10
C32
نوع بافت‌شناسی
کارسینوم سلول سنگفرشی — تقریباً همه‌ی موارد
کارسینوم وروکوز — شکل کم‌تهاجم‌تر
تومورهای غدد بزاقی کوچک — بسیار کم‌شمار
نشانه‌ها
گرفتگی صدا که برطرف نمی‌شود — شایع‌ترین و زودترین نشانه
احساس توده یا گیر کردن چیزی در گلو
درد گلو یا درد ارجاعی به گوش
اشکال یا درد هنگام بلع
سرفه‌ی مزمن یا خلط خونی
توده در گردن
عوامل خطر
سیگار و قلیان — مهم‌ترین عامل
مصرف الکل — با سیگار اثر هم‌افزا دارد
رفلاکس معده به مری در درازمدت
تماس شغلی با گرد چوب، آزبست و برخی بخارهای شیمیایی
ویروس پاپیلومای انسانی در بخشی از سرطان‌های حلق
زمینه‌ی ارثی و ژنتیک
سرطان حنجره بیماری ارثی محسوب نمی‌شود و عامل غالب آن مواجهه است، نه ژن. آنچه گاهی در یک خانواده تکرار می‌شود، الگوی مشترک سیگار کشیدن است نه جهش ارثی. تنها استثناهای نادر، سندرم‌هایی مانند کم‌خونی فانکونی هستند که خطر سرطان‌های سر و گردن را در سنین پایین‌تر بالا می‌برند.
غربالگری
برنامه‌ی غربالگری همگانی برای سرطان حنجره وجود ندارد، چون در جمعیت عمومی به‌اندازه‌ی کافی شایع نیست. آنچه جای غربالگری را می‌گیرد، جدی گرفتن یک نشانه‌ی مشخص است: گرفتگی صدای پایدار. در فرد سیگاری بالای چهل سال، گرفتگی صدای بیش از سه هفته باید با لارنگوسکوپی بررسی شود — این کار سرپایی و کوتاه است.
روش‌های تشخیص
لارنگوسکوپی با آینه یا فیبر نوری
لارنگوسکوپی مستقیم زیر بیهوشی همراه با نمونه‌برداری
p16 و HPV — بیشتر در سرطان حلق‌دهانی معنا دارد تا حنجره
PD-L1 — در انتخاب ایمونوتراپی در مراحل پیشرفته
مرحله‌بندی
در این سرطان یک یافته‌ی معاینه‌ای وزن زیادی در مرحله‌بندی دارد: حرکت تار صوتی. تا وقتی تار صوتی آزادانه حرکت می‌کند، بیماری معمولاً در مراحل پایین است. بی‌حرکت شدن تار یعنی تومور به عضله یا عصب رسیده و مرحله را بالا می‌برد. محل تومور هم مهم است: تومور خودِ تارهای صوتی زود صدا را خراب می‌کند و به همین دلیل زودتر تشخیص داده می‌شود، در حالی که تومور بالای تارها می‌تواند مدت‌ها بی‌صدا رشد کند و دیرتر پیدا شود.
سرطان محدود به تارهای صوتی که در مرحله‌ی یک تشخیص داده شود، پیش‌آگهی بسیار خوبی دارد و در بیشتر موارد با پرتودرمانی یا جراحی لیزری درمان می‌شود، بدون آنکه صدا از دست برود. با بالا رفتن مرحله، هم احتمال درمان کم می‌شود و هم احتمال اینکه حفظ حنجره ممکن باشد. این شیب تند، دلیل اهمیت آن سه هفته‌ی گرفتگی صداست: فاصله‌ی میان یک درمان سرپایی با حفظ صدا و یک جراحی بزرگ، اغلب چند ماه تأخیر است.
پیشگیری
ترک سیگار و قلیان مؤثرترین اقدام است و خطر را در طول سال‌ها به‌طور معناداری کم می‌کند. کاهش مصرف الکل سهم مستقلی دارد و کنار گذاشتن هر دو با هم بیشترین اثر را می‌گذارد، چون اثرشان هم‌افزاست. کنترل رفلاکس و رعایت حفاظت تنفسی در محیط‌های شغلی پرگرد و بخار نیز توصیه می‌شود.
پیگیری پس از درمان
پیگیری در سرطان‌های سر و گردن طولانی‌تر از بسیاری سرطان‌هاست و دلیل روشنی دارد: کل مخاط این ناحیه سال‌ها در معرض همان عامل بوده، پس احتمال سرطان دوم مستقل در نقطه‌ای دیگر از حلق، حنجره، مری یا ریه بالاتر از جمعیت عمومی است. در کنار معاینه‌ی منظم، توان‌بخشی صدا و بلع بخش جدی مراقبت است؛ پس از پرتودرمانی خشکی دهان و تغییر حس چشایی شایع است و راه‌های مدیریت دارد.
