این آزمایش نیازمند تزریق، بلع ماده‌ی حاجب یا نمونه‌گیری ساده است، ولی جراحی محسوب نمی‌شود.
پت‌سی‌تی با بقیه‌ی تصویربرداری‌ها فرق بنیادی دارد: آن‌ها می‌گویند چیزی کجاست و چه شکلی است، این می‌گوید چقدر فعال است. همین تفاوت جایگاهش را تعیین می‌کند — برای دیدن اینکه بیماری تا کجا رفته و درمان چقدر اثر کرده.
نمودار: دکتر سرطان
چرا ناشتا و چرا بی‌حرکت
ماده‌ی تزریقی قندِ نشان‌دار است و هر بافتی که قند مصرف کند آن را جذب می‌کند. اگر غذا خورده باشید، انسولین قند را به عضلات می‌برد و تصویر مخدوش می‌شود. اگر در آن یک ساعت انتظار راه بروید یا حتی زیاد حرف بزنید، عضلات پا و حنجره روشن می‌شوند و خوانش را سخت می‌کنند. پس ناشتا بودن و بی‌حرکتی توصیه‌ی تشریفاتی نیست، بخشی از خودِ آزمون است.
پرتویش چقدر است
پرتوگیری پت‌سی‌تی از سی‌تی معمولی بیشتر است. به همین دلیل بی‌دلیل و به‌عنوان «چکاپ» انجام نمی‌شود و برای غربالگری سرطان جایی ندارد. وقتی پزشک آن را می‌نویسد، یعنی پاسخی می‌خواهد که تصویربرداری معمولی نمی‌دهد. پس از آزمون آب زیاد بنوشید تا ماده سریع‌تر دفع شود، و چند ساعت از کودکان خردسال و زنان باردار فاصله بگیرید.
روشن شدن، همیشه سرطان نیست
این مهم‌ترین نکته‌ی این صفحه است. عفونت، التهاب، محل جراحی اخیر و گره لنفاوی واکنشی همه می‌توانند در پت روشن شوند. دیدن «ناحیه‌ی پرجذب» در گزارش، به‌تنهایی تشخیص نیست — و برعکس، تومور کندرشد ممکن است روشن نشود. تفسیر پت همیشه کنار بقیه‌ی یافته‌ها انجام می‌شود، و اگر تصمیم مهمی به آن وابسته باشد، اغلب نمونه‌برداری تأییدی لازم می‌شود.
نام‌های دیگر
PET-CT
PET/CT
پت اسکن
توموگرافی با گسیل پوزیترون
چه چیزی را نشان می‌دهد
دو تصویر را روی هم می‌گذارد: سی‌تی که شکل و جای اندام‌ها را نشان می‌دهد، و پت که فعالیت سوخت‌وسازی سلول‌ها را. سلول‌های سرطانی معمولاً قند بیشتری مصرف می‌کنند، پس قند نشان‌دارِ تزریق‌شده در آن‌ها بیشتر جمع می‌شود و روشن دیده می‌شوند. بیشترین کاربردش در مرحله‌بندی، سنجش پاسخ به درمان و بررسی احتمال بازگشت است — نه در تشخیص اولیه.
ابتدا قند خون سنجیده می‌شود. سپس ماده‌ی نشان‌دار وریدی تزریق می‌شود و باید حدود یک ساعت بی‌حرکت و آرام دراز بکشید تا در بدن پخش شود. بعد اسکن انجام می‌شود که بیست تا چهل دقیقه طول می‌کشد و در آن باید بی‌حرکت بمانید.
آمادگی پیش از انجام
معمولاً ۴ تا ۶ ساعت ناشتا؛ فقط آب
اگر دیابت دارید حتماً از قبل بگویید — قند بالا کیفیت تصویر را خراب می‌کند
۲۴ ساعت پیش از آزمون ورزش سنگین نکنید؛ عضله‌ی فعال هم ماده را جذب می‌کند
لباس بدون فلز و بی زیپ بپوشید
بارداری یا شیردهی را حتماً اطلاع دهید
مدت انجام
کل مراجعه دو تا سه ساعت، که بیشترش انتظار پس از تزریق است.
خطرات و عوارض
پرتوگیری بیشتر از سی‌تی معمولی — به همین دلیل بی‌دلیل تکرار نمی‌شود
کبودی محل تزریق
احساس تنگی فضا در دستگاه
واکنش آلرژیک به ماده — بسیار کم‌شمار
نتیجه چه زمانی آماده می‌شود
معمولاً ۲ تا ۵ روز کاری؛ خوانش پزشک هسته‌ای و رادیولوژیست لازم است.
دقت و محدودیت‌ها
در پیدا کردن انتشار دوردست بسیار توانمند است، ولی «روشن شدن» در پت همیشه معنای سرطان ندارد: عفونت، التهاب، بافت در حال ترمیم پس از جراحی و حتی عضله‌ی فعال هم قند مصرف می‌کنند و روشن دیده می‌شوند. از سوی دیگر برخی تومورهای کندرشد یا بسیار کوچک ممکن است روشن نشوند. به همین دلیل یافته‌ی پت معمولاً به‌تنهایی تصمیم‌ساز نیست و کنار تصویربرداری و در موارد لازم نمونه‌برداری تفسیر می‌شود.
