این آزمایش نیازمند تزریق، بلع ماده‌ی حاجب یا نمونه‌گیری ساده است، ولی جراحی محسوب نمی‌شود.
اسکن استخوان از آزمون‌هایی است که شنیدن نامش بیمار را می‌ترساند، چون معنایش را «دنبال متاستاز می‌گردند» می‌فهمد. این درست است — ولی نوشتنش به معنای انتظار یافتن آن نیست.
نمودار: دکتر سرطان
چرا نوشته می‌شود
در سرطان‌هایی که به استخوان گرایش دارند، دانستن اینکه بیماری به استخوان رسیده یا نه، مرحله و در نتیجه کل برنامه‌ی درمان را عوض می‌کند. در سرطان پروستات این آزمون معمولاً وقتی مطرح می‌شود که PSA یا نمره‌ی گلیسون از حدی بالاتر باشد؛ در موارد کم‌خطر اغلب لازم نیست و انجام ندادنش کوتاهی نیست.
پرتویش چقدر است
کمتر از آن چیزی است که نامش القا می‌کند — در حد چند رادیوگرافی ساده، و بسیار کمتر از پت‌سی‌تی. ماده طی یک تا دو روز از راه ادرار دفع می‌شود. آب زیاد نوشیدن این دفع را تسریع می‌کند و پرتوگیری مثانه را کم می‌کند، پس توصیه‌ی تشریفاتی نیست.
نقطه‌ی روشن، همیشه متاستاز نیست
این مهم‌ترین نکته‌ی این صفحه است. هر جایی که استخوان در حال بازسازی باشد پرجذب می‌شود: شکستگی سال‌ها پیش، آرتروز زانو و ستون فقرات که در سن بالا تقریباً در همه هست، التهاب، و حتی کار دندان‌پزشکی اخیر. الگوی پراکندگی است که به پزشک هسته‌ای کمک می‌کند این‌ها را از متاستاز تفکیک کند — و در موارد مبهم، تصویربرداری تکمیلی از همان ناحیه انجام می‌شود.
پس اگر در گزارشتان «نواحی پرجذب» دیدید، پیش از نتیجه‌گیری منتظر تفسیر نهایی پزشکتان بمانید. سابقه‌ی شکستگی یا آرتروزتان را هم حتماً بگویید؛ همین اطلاعات تفسیر را دقیق‌تر می‌کند.
نام‌های دیگر
Bone Scan
Bone Scintigraphy
اسکن استخوان با تکنسیوم
سینتی‌گرافی استخوان
چه چیزی را نشان می‌دهد
نواحی‌ای از اسکلت را نشان می‌دهد که فعالیت استخوان‌سازی در آن‌ها بیشتر از حد معمول است. متاستاز استخوانی چنین فعالیتی می‌سازد و روشن دیده می‌شود. کاربرد اصلی‌اش در سرطان‌هایی است که به استخوان گرایش دارند، به‌ویژه پروستات و پستان.
ماده‌ی نشان‌دار وریدی تزریق می‌شود، بعد دو تا چهار ساعت صبر می‌کنید تا در اسکلت پخش شود — در این فاصله می‌توانید مرکز را ترک کنید و باید آب زیاد بنوشید. سپس روی تخت دراز می‌کشید و دوربین گاما از سر تا پا تصویر می‌گیرد.
آمادگی پیش از انجام
ناشتا بودن لازم نیست
پس از تزریق آب زیاد بنوشید و مثانه را پیش از اسکن تخلیه کنید
لباس بدون فلز بپوشید و زیورآلات را دربیاورید
بارداری یا شیردهی را حتماً اطلاع دهید
اگر اخیراً آزمون دیگری با ماده‌ی حاجب یا رادیواکتیو داشته‌اید بگویید
مدت انجام
اسکن ۳۰ تا ۶۰ دقیقه؛ با انتظار پس از تزریق، نیم‌روز.
خطرات و عوارض
پرتوگیری کم — در حد چند رادیوگرافی ساده
کبودی محل تزریق
نیاز به بی‌حرکت ماندن که برای بیمار دردمند سخت است
واکنش آلرژیک — بسیار کم‌شمار
نتیجه چه زمانی آماده می‌شود
معمولاً ۲ تا ۵ روز کاری.
دقت و محدودیت‌ها
حساسیت بالایی دارد و می‌تواند متاستاز را پیش از آنکه در رادیوگرافی ساده دیده شود پیدا کند. اما اختصاصی نیست: شکستگی قدیمی، آرتروز، عفونت استخوان و حتی کشیدن دندان هم نقطه‌ی پرجذب می‌سازند. به همین دلیل یافته‌ی مشکوک اغلب با رادیوگرافی، سی‌تی یا ام‌آر‌آی همان ناحیه تأیید می‌شود. در سرطان پروستات با خطر پایین معمولاً اصلاً لازم نمی‌شود.
