کپسیتابین شیمی‌درمانی است که به شکل قرص و در خانه مصرف می‌شود. همین راحتی، مسئولیت بیشتری هم به بیمار می‌دهد: اینجا پرستاری نیست که دوز را کنترل کند یا عارضه را زود ببیند.
دارویی که در خود تومور فعال می‌شود
کپسیتابین به شکلی که خورده می‌شود بی‌اثر است. در بدن طی چند مرحله تبدیل می‌شود و در مرحله‌ی آخر به فلوئورواوراسیل بدل می‌گردد — همان داروی تزریقی قدیمی.
نکته‌ی هوشمندانه این است که آنزیم مرحله‌ی آخر در بافت تومور فعال‌تر از بافت سالم است، پس دارو بیشتر همان‌جا فعال می‌شود. این طراحی، کپسیتابین را به جایگزین خوراکی فلوئورواوراسیل تبدیل کرده و بیمار را از پمپ تزریق مداوم بی‌نیاز می‌کند.
سندرم دست و پا
شاخص‌ترین عارضه‌ی این دارو قرمزی، سوزش، خشکی و پوسته‌پوسته شدن کف دست و پاست. در موارد شدیدتر تاول و درد ایجاد می‌شود که راه رفتن را سخت می‌کند.
پیشگیری ساده و مؤثر است: مرطوب‌کننده‌ی بدون عطر چند بار در روز، پرهیز از آب داغ و ظرفشویی بدون دستکش، کفش نرم و گشاد، و پرهیز از فشار و اصطکاک طولانی.
و نکته‌ی مهم: این عارضه پیشرونده است. اگر در مرحله‌ی قرمزی و سوزش گزارش شود، معمولاً با کاهش دوز یا وقفه‌ی کوتاه کنترل می‌شود. اگر تا مرحله‌ی تاول و ناتوانی در راه رفتن تحمل شود، وقفه‌ی طولانی‌تری لازم می‌شود.
اگر وارفارین می‌خورید
این تداخل جدی است و باید صریح گفته شود. کپسیتابین اثر وارفارین را به‌طور قابل توجهی تشدید می‌کند و می‌تواند INR را به‌شدت بالا ببرد — گاهی چند هفته پس از شروع.
نتیجه‌اش خونریزی جدی است. اگر وارفارین مصرف می‌کنید، آزمایش INR باید در طول این درمان بسیار مکرر انجام شود و دوز وارفارین اغلب تغییر می‌کند. این را پیش از شروع حتماً مطرح کنید، و هر کبودی غیرمعمول یا خونریزی را فوری گزارش کنید.
درد قفسه‌ی سینه را به اضطراب نسبت ندهید
این دارو می‌تواند باعث اسپاسم عروق کرونر شود و دردی بسازد که کاملاً شبیه درد قلبی است. عارضه‌ی کم‌شماری است ولی واقعی و شناخته‌شده.
بیماران اغلب این درد را به استرس بیماری نسبت می‌دهند و نمی‌گویند. قاعده روشن است: هر درد قفسه‌ی سینه در دوره‌ی مصرف این دارو باید بررسی شود. مصرف را تا تماس با تیم درمان متوقف کنید. در بیشتر موارد با قطع دارو برطرف می‌شود.