پمبرولیزوماب شیمی‌درمانی نیست و سلول سرطانی را مستقیم نمی‌کشد. کارش برداشتن ترمزی است که تومور روی سیستم ایمنی گذاشته. همین تفاوت بنیادی، الگوی عوارضش را هم متفاوت می‌کند.
ترمزی که برداشته می‌شود
سیستم ایمنی سازوکارهایی دارد که جلوی حمله به بافت‌های خودی را می‌گیرد. یکی از این ترمزها مسیر PD-1 است. بخشی از تومورها یاد گرفته‌اند همین ترمز را فعال کنند و از دید سیستم ایمنی پنهان بمانند.
پمبرولیزوماب آن ترمز را مهار می‌کند، پس سلول ایمنی دوباره تومور را می‌بیند و به آن حمله می‌کند. و از همین‌جا مهم‌ترین نکته‌ی عملی این دارو بیرون می‌آید: وقتی ترمز برداشته می‌شود، سیستم ایمنی گاهی به بافت‌های سالم هم حمله می‌کند.
عوارضی که شبیه شیمی‌درمانی نیستند
در شیمی‌درمانی، عوارض تا حد زیادی قابل پیش‌بینی‌اند: تهوع، ریزش مو، افت گلبول، و همه وابسته به دوره. در ایمونوتراپی این‌طور نیست.
اینجا هر اندامی می‌تواند درگیر شود — تیروئید، روده، کبد، ریه، پوست، مفاصل، غده‌ی فوق‌کلیه، هیپوفیز و قلب — که درگیری قلب، یعنی التهاب عضله‌ی قلب، کم‌شمار است ولی می‌تواند سریع پیش برود. زمانش هم قابل پیش‌بینی نیست: می‌تواند در هفته‌های اول باشد، ماه‌ها بعد، یا حتی پس از پایان درمان. بسیاری از بیماران هیچ عارضه‌ی محسوسی ندارند، ولی قاعده‌ی ایمنی یکی است: هر نشانه‌ی تازه‌ای را گزارش کنید، حتی اگر بی‌ربط به نظر برسد.
اسهالی که مسمومیت غذایی نیست
این شایع‌ترین اشتباه در مواجهه با عوارض ایمونوتراپی است. اسهال در این بیماران می‌تواند التهاب خودایمنی روده باشد، نه عفونت.
تفاوتش در درمان بنیادی است: التهاب خودایمنی روده با کورتیکواستروئید درمان می‌شود، نه با آنتی‌بیوتیک یا داروی ضداسهال. اگر اسهال مکرر، درد شکم یا خون در مدفوع پیدا شد، این را به تیم انکولوژی بگویید و خودسرانه داروی ضداسهال نگیرید. تأخیر در تشخیص این عارضه می‌تواند جدی شود.
کارتی که باید همراه داشته باشید
اگر شبی با اسهال شدید یا تنگی نفس به اورژانسی مراجعه کنید که پرونده‌ی شما را ندارد، پزشک آنجا به احتمال زیاد سراغ تشخیص‌های معمول می‌رود.
داشتن کارت یا یادداشتی که بگوید «ایمونوتراپی با پمبرولیزوماب می‌گیرم» و نام و شماره‌ی تیم درمانتان را داشته باشد، مسیر تصمیم آن پزشک را عوض می‌کند. این ساده‌ترین و مؤثرترین کاری است که می‌توانید برای ایمنی خودتان بکنید.